बाई 

एकटी दुकटी रातच्याला फिरू नकोस बाई
आजकाल अंधाराचा काही नेम नाही

अंधाराला हजार जिभा हात केसाळ काळे
दबा धरून बसले आहेत वखवखलेले डोळे

अंधार आहे वासनांचा आदिम जहरी फुत्कार
अंधार आहे अहंकारी पौरुषाचा विखार

अंधाराला आई बहीण नाती कळत नाहीत
बाई असते भोगण्यासाठी, एवढंच त्याला माहीत

म्हातारी अस, तरूण अस किंवा कोवळी पोर
बाईपण म्हणजे उभ्या आयुष्याचा घोर

झपाझपा चाल बाई मागे येतोय अंधार
मागे पुढे नाही तुला कोणाचाही आधार

जपून रहा! अंधार तुझ्या घरातसुद्धा असेल
खाटेखाली लपलेल्या नागासारखा डसेल

एकटी दुकटी रातच्याला कुठे जाशील सांग ?
रान भरलंय लांडग्यांनी, घरात दडलाय नाग !

------
प्रसन्न शेंबेकर

      स्त्री

स्त्री ह्या शब्दातच
आहे जोडाक्षर
विश्व आणि घर
जोडणारे

स्त्री ह्या शब्दातच
आहे ना वेलांटी
देई अनुभुती
सौंदर्याची

स्त्री ह्या शब्दामध्ये
दिसेनासे दु:ख
राहतसे मूक
तिच्या ओठी

"तोच"

टेबलावर त्याचे मोठे मनगटी घड्याळ
बेपर्वाईने काढून फेकलेले शूज कोपऱ्यात
त्याचे स्लॅमबूक, महागडं पेन आणि ड्रॉवरच्या आतलं परफ्यूम
तो मोठा झाल्याची साक्ष देत आहेत...
शोकेसवरचा त्याचा बालपणीचा फोटो
कोपऱ्यातलं टेडी बिअर आणि काही खेळणी जुनी सांगताहेत
त्याच्या आत एक लहान मूल आहे.
मला दोघांनाही सांभाळायचंय
कारण त्याच्या डेस्कवरचा बाबांचा फोटॊ
तोच आहे अजूनही... तसाच.....

प्रसन्न शेंबेकर 

उंबरठा

घरांना उंबरठेच राहिले नाहीत
मुली तिन्हीसांजेला बाहेर जाताना थबकतील कुठे ?
कुठे विसावतील शिणून घरी आलेली कर्ती माणसं ?
निरोपाचे हात हलत नाहीत घरच्यांसाठी
आणि आगंतुकांना मात्र सरळ आत घेतात घरं

उंबरठा नाही, ठेच नाही, पुढच्याचं शहाणपण मागच्या पर्यंत पोहचत नाही
घरं आता रस्त्यावर आली आहेत
की रस्तेच शिरत आहेत थेट घरात ?
कळत नाही !

एक दिवा दारापाशी जळायचा आधी
डोळ्यात तेल घालून
आता उंबरठाच नाही ... म्हणून
दिवाही जळत नाही !

----------------------------  प्रसन्न शेंबेकर

पाऊसस्पर्श

पाऊसस्पर्श

पाऊस झिरपतो मातीमध्ये मुरतो
साजणासारखा सतत मनातच झुरतो
उलटून रात्रीचे प्रहर, उजाडे तेव्हा
तो आठवणींपरी वेलीवाती उरतो

पाऊस बरसतो, बरसत राही मंद
पाऊस पसरतो वाऱ्यामधुनी कुंद
पाऊस नभाचा आशिर्वाद भूईला
तो जिथे स्पर्शतो... तिथे उमलतो गंध  

मित्र

मित्र जेव्हा खूप वर्षांनी भेटतात
जिथे झाली असते शेवटची भेट
तिथून पुढे सुरु होते मैत्री.. . थेट

मित्र नावाने हाक मारत नाहीत
पाळण्यातल्या गोंडस नावाला झोके देत नाहीत
पक्या, विक्या, राम्या , शाम्या
ते तुमच्या "स्टेटस"ला भीक घालत नाहीत

जुनी भांडणं उकरून काढतात
पण फक्त एक आठवण म्हणून
"तुला ती एक आवडायची नं रे कॉलेजात?"
बायकोसमोरच विचारतात हसून

मित्र काही बोलतातच असं नाही
पाण्यात खडे मारत बसतील तासन तास
सिनेमाची तिकिटं काढून म्हणतील
"चल नं बे, थोडा टाईमपास"

मात्र आपल्या कठीण प्रसंगात
कधी बघावं मागे वळून
मित्र उभे असतील तिथे
मूकपणे, खांद्याला खांदा लावून ...

 दिठींचा उत्सव

पाल्यापाचोळ्याखालून जसे झुळझुळे पाणी
किर्र हिरव्या राईत जशी पारव्यांची गाणी
जशी पहाट उन्हाची सोनकोवळी पैंजणे
जसे शारदचंद्राचे दूधकेशरी चांदणे
जसा नितळ नभात फिरे कापसाळी ढग
झडलागल्या दुपारी जसे आळसावे जग
ऐन उन्हाळ्यात जसा ओल्या वाळ्याचा सुवास
जशी हळूवार होई लाट भेटता तटास

तशी तुझी माझी प्रीत दोन दिठींचा उत्सव
फुले फुलती अबोल, उरे पानांवरी दव

पंख फुटले पिलांना
दिशा धुंडाळती दाही
साद घालते घरटे
त्याला प्रतिसाद नाही

पिले हिंडती मोकाट
घेती पंखात आभाळ
नाही घरट्याची कुठे
सय जराही ओढाळ

पिले कोवळ्या वयात
आता लागली उडाया
त्यांच्या रक्तात रुजेना
वृक्ष वल्लरींची माया

दु:ख घरट्यांना नाही
पिले उडून जाण्याचे
पिले तशीच उडाली
काय करावे गाण्यांचे ?

दरवळतो अजुन गंध पारिजातकाचा
अंगणात अजुन बहर कालच्या फुलांचा

अजुन तेच चंद्रप्रहर, त्याच चांदराती
उजळतात अजुन उरी लक्ष लक्ष ज्योती
अजुन कधी स्मरणपथी वादळ ते भेटे
अन क्षणात तनमनात वडवानल पेटे
आठवतो क्षण क्षण ह्या धुंद मीलनाचा
दरवळतो अजुन गंध पारिजातकाचा

दरवळतो अजुन गंध पारिजातकाचा
पण आता राहिला न स्पर्श तो सुखाचा
वठला तो वृक्ष पान पान गळुन गेले
वणव्यातच सर्व रान रान जळुन गेले
उरल्या त्या आठवणी मुग्ध बहरण्याच्या
अन दवात भिजत भिजत हळुच उमलण्याच्या
आसपास होई भास त्याच पावलांचा
दरवळतो अजुन गंध पारिजातकाचा

मौन नाझ्या सोबतीने पाळ्ते
हे शहर माझी व्यथा सांभाळते

ती उखाणा घेत नाही, हासते
हासुनी ती नाव माझे टाळते

मी तिची नि:शब्दताही ऐकतो
पत्र ती घाईत माझे चाळते

लोपले पावित्र्य दीपांचे, पहा!
देशद्रोह्यांना प्रजा ओवाळते

पोळलो मी, भाजलो आजन्म मी
ही चिता आहे बरी की ,जाळते

दु:ख ओलांडून जाती माणसे
कोण येथे व्यर्थ अश्रू ढाळते?

रात्र भासे ही मला तुजसारखी
चांदणे वेणीत जेव्हा माळते

पाहतॊ श्वासात कोठे लागतो काही सुगावा
काल् तू होतीस ह्याचा शोधतो आहे पुरावा

अंगणापर्यंत माझ्या आसवांची रेष जाते
(काय माझा चंद्र गेला ह्याच वाटेने असावा? )

ही दुहेरी रीत एका माणसाला शोभते का ?
"जाउ दे ना" ही म्हणावे हात ही हाती धरावा

तु म्हणालीस "माग ना रे तू, मला सोडून काही"
आरसा बघशील तेव्हा चेहरा माझा दिसावा !

काय अंधारून आले माझीया प्राणांसभोती
भास् आहे की तुझ्या घनदाट छायेचा विसावा ?

लागलॊ जेव्हा जळाया यातना झाल्या न काही
पोसले आजन्म ज्याला , देह हा माझा नसावा

कवी जागोजागी कवी ब्लॉगो ब्लॉगी
कवी वृत्तहीन, कवी ग-ल गा-गी
कवी शिकावू, कवी दिखावू
कवी उबावू कवी विकावू

कवी सम्मेलन वाले , सामाजिक वाले
कवी शबनम वाले, दाढीवाले , ताडी वाले
कवी गाऊन म्हणणेवाले, पेप्रात छापणे वाले
कवी भाषांतरी , कवी कविताच ढापणेवाले

कवी राजकीय, विद्रोही ... संतप्त , आक्रमक काही
कवी शब्दिक गोड गुलाबी श्रुंगारिक मुक्त प्रवाही

कवी उदंड झाले परंतु एखादाच
शब्दात मांडतो सुखदु:खांचा नाच
तो नसून असतो, असून नसल्यावाणी
सम्राट नभाचा. . पृथ्वीवर अनवाणी

उखाणा घे पोरी
म्हणतात सारे
उडतात घरभर
हास्याचे फवारे

उखाणा घेताना
डोळा आले पाणी
सनईच्या मांगल्याच्या
मुळाशी विराणी

जुळवून शब्द
घ्यायचेच नाव
आले माझ्या जीवनात
कोणीतरी राव

उखाणा घे पोरी
तुझे तरी काय ?
कुठेतरी निजायची
पाहिजेच सोय

पुर्णत्व

कधी पेटवताना निरांजनातिल वाती
किती जपतो आपण, ओंजळ करतो भवती
झुळुकही जराशी थोपवितॊ हाताने
अन घेतॊ काढून, पुर्ण उजळल्यावरती

एकदा उजळली पुर्णत्वाने ज्योती
की नसते तिजला वाऱ्याचीही भीती
ती स्वत: जळते आणि उजळते इतरा
मग तेच जोडतॊ हात , नी लवतो पुढती
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

निमिषाचे कवी आम्ही , निमिषाचे बुद्ध ।
मग उरे तगमग, जाणविता शुद्ध ।
लौकिकाच्या कोळशात अलैकिक हिरा ।
चकाकतो तेवढाच .. बाकीचा ढिगारा ।
लोक म्हणे तुम्ही कसे धरिला हा पंथ ।
कवी काजव्याचा दिवा . . . सुर्य तिथे संत ।
काजव्याचे क्षणिकत्व किती लपेटावे ?
सुर्य व्हावे ... आता सारे अस्तित्व पेटावे !!

पाकळी पाकळी मी. . .
जपणार आता किती ?
तुझ्या स्पर्शांची ओढ मला
तुझ्या स्पर्शांची वाटे भीती !

वाटते की हा गंधकोष माझा . . लुटशील का रे तू ?
भ्रमर हो‌ऊन माझ्याच मिठीत . . मिटशील का रे तू ?
तुझ्या मिटण्याची ओढ मला . . .
तुझ्या लुटण्याची वाटॆ भीती


वाटते की मला वेचून घेशील. . . ऐन पहाटेस तू
दवाचे मोतीही टिपून घेशील . . राजहंस आहेस तू
भय रात्रीचे नाही मला. .
पहाटेचीच वाटे भीती

स्पर्शताच तुझ्या तेजस हातांनी , उमलून ये‌ईन मी
तुझ्यासाठी रात्र सोसली काट्या्त . .तुझीच हो‌ईन मी
फूल होण्याची ओढ मला . . .
कळी नसण्याची वाटे भीती !

पाकळी पाकळी मी . . . . . . . . . . .

पावसाची पावलं कधी अलगद उमटतात काचेवर
कधी उन्हाची दुपार लवंडलेली सावलीच्या पारावर
कधी शिशिरात पानगळीची धुरकट संध्याकाळ
वसंत फुटून फुलताना कधी गंधमोहोर वाऱयावर

कधी काहीच कुठेच नसल्य़ाची भावहीन शुन्यता अऩ
नेमकी माणसे वाटेत भेटुन हातात हात घेत बोलणारी
सर्वव्यापकतेची क्षणात दिपवून जाणारी अंतर्जाण
तोच ..प्रेतेयात्रा रस्त्यावरून अचानक फुले मागे उधळत जाणारी

काय आहे हे? कळत नाही.. क्षणोक्षणी बदलणारे काहीसे ?
सावल्यांच्या मायाजाळातून जसे हलत रहावेत कवडसे

जगणे इतके अतर्क्य, अगम्य .. अमर्याद.. अनुभवांचे अंतराळ
की कविता लिहिताना ही माझी लेखणीही ब्रह्म होते
शब्द उतरतात थेट कुणा अज्ञात सम्राटाच्या पालखीतून
मी मात्र भोई .. पायांजवळची माझी सही नम्र असते.

ओळखू नये मज कोणी
मी इतके सरळ जगावे
असुनही ...कुठेच नसावे

गर्दीत असावा मेंदू
मेंदूत नसावी गर्दी
मी एकांताचा दर्दी

अस्तित्व करावे लागे
का सिद्ध, कळे ना मजला
इतरांची सा्क्ष कशाला ?

मी जसा भेटतो : गझल

मी जसा भेटतो तसा आहे
आतबाहेर आरसा आहे

होतसे राख जो जळे त्याची
काय आयुष्य कोळसा आहे ?

मी पिढीजात सोसतो दु:खे
वेदनेचाच वारसा आहे

आपुला दोष ना दिसे कोठे
हा तुझा दोष, माणसा, आहे

काय माझ्यात पाहिले तेव्हा
(हा तुझा प्रश्नही कसा आहे?)

पंढरीची वाट
चालती पाउले
धन्य धन्य बोले
पायधूळ

हजारो मुखांनी
गर्जे पुंडलिक
देवालाही सुख
साह्ववेना

उभा कटेवरी
ठेवूनीया हात
व्याकूळ साक्षात
पांडुरंग